شاهنامه این دانشنامه ی بزرگ فرهنگ و تمدن ایرانی همچون مشعلی فروزان به شناخت پیشینه ی هزاران پدیده از زندگی پربرگ هستی تاریخی ایران، این کهن سرزمین نیاکانی رهنمون است. ریشه یابی جشنها و آئین های کهن وپایگاهی که این آئین ها در دفتر پربرگ فرهنگی ما داشته، سرچشمه ای جوشانتر از شاهنامه ندارد. ریشه و پیشینه ی نوروز نیز در شاهنامه پایگاهی بلند دارد وهدف این گفتار اشاره به پاره ای از این آورده هاست..

به خواندن ادامه دهید →

ر شاهنامه دیوها تنها آن موجودات پلید و زورمند وترس آور نیستند که با پیکرهای شگفت ، چهره های گاه نیمی آدمی نیمی حیوانی برآدمیان میتازند، جان می ستانند ویرانی به بار میاورند، کشاورزی وگله ها را از میان می برند وهماورد آنان پهلوانان و آن پادشاهان جنگاورند که گاه به نیروی رزم افزار و آن فرٌه ی پهلوانی برآنان چیرگی می یابند وگاه از آنان شکست می خورند. مانند آن دیوسیاه که سیامک فرزند کیومرث را از میان برداشت. هوشنگ فرزند سیامک اما با لشکری از پریان و ددان به جنگ دیو سیاه می شتابد و براو چیره می شود.پس از او این تهمورث است که سپاه دیوان را بخشی باگرزگران وبخشی دیگر را به افسون درهم می شکند واز این رو تهمورث دیو بند خوانده می شود. جمشید در مدت پادشاهی خود بردیوان و پریان فرمانروائی می کند وآنان را زیر فرمان خود درمیاورد. دیو سپید مازندران کاوس شاه و پهلوانان ایران را به اسارت می گیرد ودیدگانشان را کور می کند و رهائی از این اسارت وبازیابی قوه ی بینائی تنها با خنجر رستم و ریختن خون آن دیو برچشمان بندیان ممکن می شود. دیو اکوان رستم را بر هوا می برد وبه دریا می افکند و رستم با چاره گری، از دست او رهائی می یابد تا بر روی زمین با او به نبرد پرداخته و مژده ی نابودیش را به نزد کیخسرو برد…………

به خواندن ادامه دهید →

 آنچه کورش کرد و دارا و آنچه زردشت مهین

زنده گشت از همت فردوسی سحرآفرین

تازه گشت از طبع حکمت زای فردوسی به دهر

آنچه کردند آن بزرگان در جهان از داد و دین

باستانی نامه کافشاندندش اندر خاک و گل

تازیان در سیصد و پنجاه سال از جهل و کین

آفتاب طبع فردوسی به سی و پنج سال

 (۶۵۸ تازه از گل برکشیدش چون شکفته یاسمین (آفرین فردوسی ص 

به خواندن ادامه دهید →

دکتر شهین سراج

شاهنامه ی فردوسی تنها یک کتاب حماسی نیست. در این منظومه ی بزرگ که قدمت پاره ایی از داستان های آن به هزاره های پیش ازمیلاد می رسد و فردوسی نظم آن را به سال ۱۰۱۰میلادی به پایان برد، سوای روایت های حماسی، هزاران آگاهی در رابطه با شیوه ی زیستن ایرانیان آمده است. آئین های ایرانی، جشن ها، مراسم خواستگاری و ازدواج، بازارگانی، آئین بار، خنیاگری، سازها و دستگاه های موسیقی، بزم و شکار، توصیف رزم افزارها، پزشکی و دارو و درمان، شیوه ی می گساری، خواب و خوابگزاری، معماری و پارچه بافی و ده ها آگاهی دیگر را در شاهنامه می توان بدست آورد.

به خواندن ادامه دهید →

دکتر شهین سراج

همواره از بهار به عنوان شاعر ستایشگر آزادی و وطن، یاد می شود. اما به حق باید بر این عناوین، «ستایشگر فردوسی» را نیز افزود. ستایشی که عمیقا روحیات بهار را تحت تأثیر قرار داده بود. برخورد این شاعر با آن خسروانی نامه سرای بزرگ، تنها از سرعشق او به زبان و ادب فارسی و یا میهن دوستی نبود.

به خواندن ادامه دهید →

دکتر شهین سراج

به آموزگار بزرگوارم دکتر جلال خالقی مطلق که چشم جان به شاهنامه گشود.

درآمد سخن 

خواب (رؤیا) یکی از شگفت انگیز ترین پدیده های هستی انسانی ست. عالمی ست میان حقیقت و مجاز، که با عمیق ترین زوایای ذهنی، با تجربیات و یاد های شخصی، اضطرابها، ترس ها، امید ها و آرزوها، کشش ها وانگیزه ها از یک سو و با روان جمعی و آموخته های فرهنگی و تاریخی و شاید بسیاری ازدیگر عناصر برسازنده ی ذهن ارتباط دارد.

به خواندن ادامه دهید →

دکتر شهین سراج

چهره و شخصیت زنان جنگاور در حماسه های ایرانی

(قرن چهارم تا ششم هجری)

به خواندن ادامه دهید →

دکتر شهین سراج

داستان آرش آن سردار دلاوری که در جنگ ایران وتوران با پرتاب تیری دورترین مرز را ازآن ایران نمود و خود از پس این کار،تن به کشتن داد، یکی از کهن ترین اسطوره های ایرانی را بر می سازد. با وجود این، داستان دلاوری او که به زمان منوچهر شاه برمی گردد، درشاهنامه فردوسی نیامده است.

به خواندن ادامه دهید →